Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Ukrayna ile ABD arasında Rusya ile savaşı sona erdirmeye yönelik olarak görüşülen 20 maddelik çerçeve barış planının ana hatlarını ilk kez kamuoyuna açıkladı.
Zelenskiy, üzerinde çalışılan 20 maddeyi şöyle sıraladı:
1- Ukrayna’nın egemenliği yeniden teyit edilecek.
2- Rusya ile Ukrayna arasında saldırmazlık anlaşması ve durumun izlenmesi için bir mekanizma oluşturulacak.
3- Ukrayna güçlü güvenlik garantileri alacak.
4- Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin sayısı barış 800 bin personelle sınırlandırılacak.
5- ABD, NATO ile Avrupa ülkeleri, NATO’nun kurucu anlaşmasındaki 5’inci maddeye benzer karşılıklı savunma hükümleri içeren güvenlik garantileri sağlayacak.
6- Rusya’nın, Avrupa ve Ukrayna’ya yönelik saldırmazlık politikasını resmileştirilecek.
7- Ukrayna, belirli bir tarihte Avrupa Birliği (AB) üyesi olacak ve kısa vadede Avrupa pazarına ayrıcalıklı erişim elde edecek.
8- Ukrayna’ya yönelik güçlü bir küresel kalkınma paketi sağlanacak.
9- Ukrayna’nın yeniden inşası için 800 milyar dolar fon sağlanacak.
10- Ukrayna, ABD ile serbest ticaret anlaşması sürecini hızlandıracak.
11- Ukrayna, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması doğrultusunda nükleer silaha sahip olmayan bir devlet olarak kalacağını teyit edecek.
12- ABD, Zaporijya Nükleer Santrali’nin Rusya, Ukrayna ile ABD tarafından ortaklaşa yönetilmesini ve kar paylarının eşit olarak dağıtılmasını öneriyor. Ukrayna, Rusya’nın katılımını reddetmekte ve henüz bir uzlaşıya varılmadı.
13- Ukrayna ile Rusya, eğitim sisteminde ve toplum genelinde farklı kültürlere anlayış ve hoşgörüyü teşvik eden, ırkçılık ile ön yargıyı ortadan kaldırmayı amaçlayan programları hayata geçirmeyi taahhüt edecek. Ukrayna, dini hoşgörü ve azınlık dillerinin korunmasına ilişkin AB kurallarını uygulayacak.
14- Anlaşmanın kabul edildiği tarih itibarıyla Donetsk, Lugansk ve Zaporijya ile Herson bölgelerinde, birliklerin konuşlandırıldığı hat boyunca ateşkes sağlanacak. Rusya, birliklerini Dnipropetrovsk, Mikolaiv, Sumi ve Harkiv bölgelerinden çekecek. Ukrayna, Rus ordusunun Donbas’tan çekilmesinde ısrar ederken ABD, orada serbest bir ekonomik bölge oluşturulmasını önerecek.
15- Gelecekteki toprak düzenlemelerine ilişkin anlaşma sağlandıktan sonra, Rusya ve Ukrayna bu düzenlemeleri güç kullanarak değiştirmemeyi taahhüt edecek.
16- Rusya, Ukrayna’nın Dinyeper Nehri ve Karadeniz’i ticari faaliyetler için kullanmasını engellemeyecek, Kinburn Yarımadası askerden arındırılacak.
17- Bir insani yardım komitesi kurulacak; tüm kalan savaş esirleri ‘hepsi hepsi karşılığında’ ilkesiyle takas edilecek. Çocuklar dahil tüm sivil tutuklular ve rehineler geri gönderilecek. Çatışmadan zarar gören mağdurların acılarının giderilmesine yönelik düzenlemeler yapılacak.
18- Ukrayna, anlaşmanın imzalanmasının ardından en kısa sürede seçimlere gidecek.
19- Anlaşma hukuken bağlayıcı olacak. Uygulaması, başkanlığını Başkan Donald Trump’ın yapacağı bir Barış Konseyi tarafından denetlenecek ve garanti altına alınacak. Ukrayna, Avrupa, NATO, Rusya ile ABD bu mekanizmada yer alacak. İhlaller durumunda yaptırımlar uygulanacak.
20- Tüm tarafların bu anlaşma üzerinde mutabakata varmasıyla ateşkes derhal yürürlüğe girecek.
