ABD Başkanı Donald Trump, iki hafta önce imzaladığı bir kararnameyle yüksek vasıflı yabancı çalışanlara verilen H-1B vizeleri için 100 bin dolarlık ek ücret şartı getirmişti. Ancak bu karar, cuma günü San Francisco Federal Mahkemesi’ne taşındı.
Davayı açanlar arasında United Auto Workers (UAW) sendikası, Amerikan Üniversite Profesörleri Derneği (AAUP), bir hemşire işe alım ajansı ve birkaç dini kuruluş bulunuyor. Taraflar, Trump’ın bu kararla Kongre tarafından oluşturulan vize yasasını fiilen değiştirdiğini ve bunun başkanlık yetkilerini aştığını savunuyor.
Davacılar, ABD Anayasası’na göre ücret, vergi ve gelir oluşturma yetkisinin sadece Kongre’ye ait olduğunu, Başkan’ın bu yetkiyi tek başına kullanamayacağını belirtiyor.
Dava dilekçesinde, “Bu kararname H-1B programını, işverenlerin ‘öde ve oyna’ sistemine dahil olmak zorunda kaldığı bir yapıya dönüştürüyor. Bu sistem, seçici uygulamalara ve yolsuzluğa kapı aralayabilir” ifadeleri yer aldı.
Beyaz Saray Sözcüsü Abigail Jackson, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Trump yönetiminin “sistemi kötüye kullanan şirketleri caydırmak” amacıyla hareket ettiğini savundu.
Jackson, “Bu adım, Amerikalı çalışanların maaşlarını aşağı çeken sistemin suistimal edilmesini önlemek ve işverenlerin en iyi yabancı yetenekleri adil şekilde getirmesini sağlamak için atılmış yasal bir adımdır” dedi.
H-1B programı, ABD’li şirketlerin özellikle teknoloji, mühendislik, sağlık ve akademi gibi uzmanlık gerektiren alanlarda yabancı çalışan istihdam etmesine olanak tanıyor.
Eleştirmenler, bu programın zaman zaman “Amerikalı işçilerin yerini ucuz iş gücüyle doldurmak” için kullanıldığı iddia ediyor. Ancak iş dünyası ve büyük teknoloji firmaları, yeterli sayıda nitelikli Amerikan çalışanı bulunmadığı için bu programın kritik önemde olduğunu vurguluyor.
Trump’ın kararnamesine göre, işverenler ek 100 bin dolarlık ödemeyi yapmadıkça yeni H-1B vizesi sahipleri ABD’ye giremeyecek. Düzenleme, halihazırda vizesi bulunanları veya 21 Eylül’den önce başvuru yapanları kapsamıyor.
Her yıl 65 bin yabancı çalışana verilen H-1B vizeleri, yüksek lisans ve doktora mezunları için ek 20 bin kişilik kontenjanla destekleniyor. Vizeler genellikle 3 ila 6 yıl arasında geçerlilik taşıyor. ABD hükümet verilerine göre, geçen yıl Hindistan H-1B vizelerinin yüzde 71’ini, Çin ise yüzde 11,7’sini aldı.
Davacılar ayrıca ABD İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) ve ABD Dışişleri Bakanlığı gibi kurumların bu düzenlemeyi hayata geçirirken yasal kural koyma süreçlerini izlemediğini savunuyor. Dilekçede, “Bu kadar yüksek ücretler talep etmek inovasyonu boğacak ve Amerika’nın rekabet gücünü zayıflatacak” denildi.
