Otonom elektrikli araçlar (AEV), 2026 itibarıyla ulaşımda niş bir teknoloji olmaktan çıkıp ana akım bir hizmete dönüşmeye hazırlanıyor. Otonom araçların özellikle ulaştırma hizmetleri sektöründe (Taas) belli bölgelerde sürücüsüz ve tam otomatik şekilde hizmet verebilmesi amaçlanıyor. Tahminlerine göre AEV’ler yılsonuna kadar dünya genelinde 39 pazarda ya test edilecek ya da aktif olarak kullanılacak.
Wood Mackenzie’nin son tahminlerine göre, otonom elektrikli araç sektörü bu yıl deneysel testlerden ana akım ticari kullanıma geçiş yapmaya hazırlanıyor. Rapora göre, bu hızlı yayılımın arkasında, araç maliyetlerini düşüren ve güvenliği artıran yeni nesil yapay zeka modelleri yer alıyor. “Görsel-dil-eylem” (VLA) olarak adlandırılan bu sistemler sayesinde araçların yeni şehirlere uyum süresi aylar seviyesine inerken, pahalı sensör ve haritalama ihtiyacı da azalıyor.
Waymo’nun TaaS amaçlı olarak 2026 sonunda haftada 1 milyon yolculuğa ulaşma hedefi, bu dönüşümün ölçeğini gözler önüne seriyor. Woodmac, temel senaryosunda küresel satışların 2025-2030 döneminde 10’a katlanmasını bekliyor. Sadece ABD’de toplam AEV filosunun söz konusu dönem sonunda 100 bini bulacağı tahmin ediliyor.
Rapora göre, ABD ve Çin, AEV yarışında açık ara önde. ABD’de Waymo liderliğinde filo hızla büyürken, Çinli şirketler hem iç pazarda hem de küresel tedarik zincirlerinde belirleyici rol oynuyor. Avrupa, Ortadoğu ve Asya’daki pilot projeler ise sürücüsüz ulaşımın artık teoriden çıkıp günlük hayata girdiğini gösteriyor. Elektrifikasyon, veri merkezleri ve şarj altyapısıyla birlikte AEV’ler, ulaşımın geleceğini yeniden tanımlamaya aday.
AEV’ler Seviye 4 otonomiye ulaştı. Yeni yapay zekâ modelleri maliyetleri düşürürken küresel satışların 2030’a kadar katlanarak artması bekleniyor. Bu büyüme, ulaşımın elektrikleşmesini hızlandırırken enerji ve şarj altyapısına yatırımları da tetikliyor.
Waymo ABD’de hızla yayılırken, Çinli şirketler hem filo ölçeğinde hem de teknoloji ihracatında öne çıkıyor. Çin’in tedarik zinciri gücü, otonom araç teknolojilerinin küresel pazarlara daha düşük maliyetle taşınmasını sağlıyor.
Londra’dan Dubai’ye, Tokyo’dan Singapur’a kadar pek çok şehir AEV testlerine ev sahipliği yapıyor. Bu pilotlar, karmaşık şehir trafiğinde sürücüsüz araçların güvenlik ve verimlilik sınırlarını zorluyor.
VLA modelleri, pahalı LiDAR sistemlerinin yerini daha ucuz kamera tabanlı çözümlere bırakıyor ve ölçeklenmeyi hızlandırıyor. Aynı zamanda yeni şehirlerde devreye alma süresi yıllardan aylara iniyor.
