Merkez Bankası 24 Temmuz’daki Para Politikası Kurulu toplantısı ile birlikte nisandan bu yana yüzde 46 olan politika faizinde indirim döngüsünü başlattı. Temmuz, eylül, ekim ve aralık aylarındaki 4 toplantıda yapılan 800 baz puanlık faiz indirimi TL cinsi ticari kredi faizlerini de aşağı çekti.
Bankacılık sektörü kaynaklarına göre temmuzda faiz indirimi öncesi yüzde 53-55 seviyelerinde olan TL ticari kredi faizleri şu anda yüzde 46-47,5 seviyelerinde bulunuyor. Temmuzdan bu yana 7-7.5 puan gerileyen TL ticari kredi faizleri halen daha yüzde 38 politika faizinin ise çok üzerinde seyretmeye devam ediyor. Kamu bankalarında özel bankalara göre 1-1.5 puan daha düşük faizle kredi kullandırılıyor.
Merkez Bankası’nın 19 Mart siyasi gerginlikler sonrası nisan toplantısında yüzde 46’ya çıkardığı politika faizi temmuz toplantısıyla birlikte yeniden indirim sürecine girdi. 24 Temmuz’da 300 baz puan, 11 Eylül’de 250 baz puan, 23 Ekim’de 100 baz puan ve 11 Aralık’ta 150 baz puan olmak üzere politika faizinde 800 baz puanlık indirime gidildi. Bu indirim hem kredi hem de mevduat faizlerine yansıdı. Ancak Merkez Bankası’nın kredi ve mevduatlara yönelik uyguladığı makroihtiyati önlemlerde hiçbir gevşemeye gidilmedi.
Merkez Bankası makroihtiyati önlemlerine göre TL cinsi ticari kredilerlerde KOBİ kredileri için aylık yüzde 2,5, diğer TL ticari krediler için yüzde 1,5 büyüme sınırı bulunuyor. Bankalar, kredilerini bu oranların üzerinde artırırlarsa ilave yükümlülüklerle karşı karşıya kalıyorlar. Bu durum da her ne kadar ticari kredi faizlerine politika faiz indirimleri yansısa da TL ticari kredi faizlerinin yüksek seviyede kalmasına da neden oluyor.
Bankacılık sektörü kaynaklarından edinilen bilgiye göre 24 Temmuz’da indirimin başladığı PPK öncesinde TL cinsi ticari kredi faizleri yüzde 53-55 seviyelerinde bulunuyordu. Bankalar bu oranların üzerine yüzde 1 komisyon ilave ederek ticari müşterilerine kredi kullandırıyor. 11 Aralık’taki son indirimin ardından TL ticari kredi faizleri yüzde 46-47,5 seviyelerine geriledi bu 7-7.5 puan arasında TL ticari kredi faizlerinin gerilediğini ortaya koyuyor.
Merkez Bankası’nın ortalama verilerine göre ise 24 Temmuz’daki PPK öncesinde kurumsal kredi kartları hariç TL ticari kredi faizleri yüzde 52,86 seviyesinde bulunuyordu. 11 Aralık’taki PPK sonrasında bu oran yüzde 45,6’ya geriledi ve 7.26 puan düşüş gerçekleşmiş oldu.
Bankacılık sektörü kaynaklarının verdiği bilgiye göre ticari müşteriler her politika faizi indirimi sonrasında bankalara neden faizin indirilmediğini soruyor. Yapılan politika faizi indirimlerinin TL ticari kredi faizlerine olabildiğince yansıdığına işaret eden kaynaklar, makroihtiyati önlemlerde gevşeme olmadıkça TL ticari kredi faizlerinin politika faizinden yüksek kalmaya devam edeceğine vurgu yaptı.
İstanbul Tüccarlar Kulübü Başkanı İlker Önel, dezenflasyon süreci ile birlikte finansmana erişimdeki sıkıntı ve maliyetlerin reel sektörü olumsuz etkilemeye devam ettiğini söyledi. Önel, “Bugün hala ticari kredi maliyetleri 47-48 bandında, makas ciddi anlamda açık görünüyor, buna mukabil mevduat faizleri hemen düşürülüyor” ifadelerini kullandı.
Yapı Kredi Bankası Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Çimenoğlu, bankaların TL maliyetlerini yeterince indiremediğini vurguladı. Çimenoğlu, “Fonlama maliyetlerimizi indiremediğimizde de kredi faizlerinde mecburen ona uygun bir seviye tutturmaya çalışıyoruz. Bankaların ticari kredi faizlerini indirebilecek yeri olsa hemen yaparlar. Bilançoyu biz özgürce yönetemiyoruz” dedi.
Merkez Bankası ekonomistleri, yayımladıkları analizde politika faizindeki indirimin bankaların kredi ve mevduat fiyatlamalarına büyük ölçüde yansıdığını gösterdi. Analize göre, incelenen dönemde TL mevduat ve ticari kredi faizleri 690 baz puan civarında gerilerken, firma ölçeğine göre bakıldığında KOBİ’lerin maliyetlerinde 750 baz puanlık daha güçlü bir düşüş görüldü. Uzun vadeli faizlerin ise enflasyon beklentileri ve risk primi gibi faktörlerle şekillendiği belirtildi.
