Türkiye’deki hayat pahalılığı ve gıda fiyatlarındaki astronomik artış, alışveriş rotalarını sınır ötesine taşıdı. Bloomberg ajansının hazırladığı rapora göre, Yunanistan’ın Dedeağaç (Alexandroupolis) kenti, Türk tüketiciler için cazip bir alışveriş durağı haline geldi. Vatandaşlar, temel gıda maddelerini Türkiye’ye kıyasla çok daha uygun fiyatlarla temin edebilmek için saatler süren yolculukları göze alıyor.
İstanbul’dan her ay Dedeağaç’a seyahat eden Cihan Çıtak, bu durumun somut bir örneğini teşkil ediyor. Yaklaşık dört saatlik yolculuğun ardından Yunanistan’a ulaşan Çıtak, buradan şarap, peynir ve zeytinyağı stokladığını belirtiyor. Çıtak, “Burada 10 euroya aldığın zeytinyağını Türkiye’de ancak iki katına buluyorsun,” sözleriyle fiyat farkının boyutunu gözler önüne seriyor.
Verilerle sınır ötesi alışveriş trendi
Bloomberg verileri, bu trendin giderek güçlendiğini gösteriyor. 2025 yılının ilk dokuz ayında Yunanistan’a geçen Türk vatandaşlarının yüzde 6’sı alışveriş amacıyla seyahat etti. Bu oran, 2012 yılından bu yana kaydedilen en yüksek seviye olarak dikkat çekiyor.
Dedeağaç’taki Lidl marketleri ile Türkiye’deki CarrefourSA mağazaları arasında yapılan karşılaştırma, temel ürünlerdeki dramatik fiyat farkını ortaya koyuyor:
Kıyma: Yunanistan’da 9,36 € iken, Türkiye’de 12,10 €’ya satılıyor.Sosis: Yunanistan’da neredeyse yarı fiyatına bulunabiliyor.Gouda Peyniri ve Kinder Çikolata: Bu ürünlerin Yunanistan’daki fiyatları, Türkiye’deki muadillerinin üçte biri seviyesinde.Bu durum, son yıllarda ucuzluk için Türkiye’ye gelen Yunanların rotayı tersine çevirmesiyle bir nevi ‘tersine göç’ yaşandığını gözler önüne seriyor.
Ekonomik dönüşümün arkasında, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in 2023 ortasında başlattığı “rasyonel ekonomi politikalarına dönüş” süreci bulunuyor. Bu süreçte Türk lirası güçlenirken, gıda enflasyonu zirve seviyesi olan %54’ten %35’e geriledi. Ancak TÜİK verileri, halkın mutfağındaki tablonun hala ağır olduğunu işaret ediyor: Şimşek göreve geldiğinden bu yana gıda ve alkolsüz içecek fiyatları %144 oranında artış gösterdi.
Artan talebi fırsata çeviren seyahat acenteleri, İstanbul, Bursa ve Çanakkale gibi büyük şehirlerden 50 euro karşılığında günübirlik Dedeağaç turları düzenlemeye başladı. Bu turlara katılanlar sabah saatlerini süpermarketlerde alışveriş yaparak geçiriyor, ardından kısa bir şehir turu yapma imkanı buluyor.
Türk turistlerin en çok tercih ettiği ürünler arasında peynir, et, yoğurt, makarna ve deniz ürünleri yer alıyor. Bir turizm acentesi ortağı, “Herkes alışveriş torbalarını ağzına kadar dolduruyor,” diyerek durumu özetliyor. Ancak sınır ötesi alışverişin tek zorluğu yolculuk değil. Cihan Çıtak’ın da belirttiği gibi, dönüş yolunda pasaport kuyrukları saatlerce sürebiliyor.
