2021 yılında başlayan enflasyondaki yükseliş vatandaşın alım gücünü düşürürken, ekonomiye uzak bir kesim de “AVM’ler dolu, trafik yoğun, bütün cafelerde gençler oturuyor” söylemleriyle hatta bazı filmlerin izlenme rekorları kırması üzerinden dahi “kriz yok” demek istedi.
Sonrasında ünlü iktisatçı Mahfi Eğilmez’in öğrettiği şekilde “doom spender” yani Latin Amerika ülkelerinde benzer enflasyonist dönemlerde görülen “kıyamet harcaması” açıklaması öne çıktı.
Kısaca, birikim yapamayacağını, hatta varlığını da enflasyon karşısında koruyamayacağını, gelirlerini artıramayacağını düşünen kesimler harcamalarını günlük ve temel ihtiyaç kapsamında olmayan tüketime yönlendiriyordu.
Son dönemde halen daha sosyal medyada AVM’ler dolu söylemleri görülürken, bakalım veriler ne diyor?
Türkiye’de 447 AVM bulunuyor. Bunların 128’i İstanbul’da bulunuyor. İstanbul üzerinden gidilirse ki şehir Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 20’sini barındırdığı için doğru bir örneklem kabul edilebilir.
128 AVM’nin toplam metrekaresi 5 milyon 441 bin 525 oluyor. Tabi bu alanların bir kısmı otopark, mağazalar, depolar olurken, ziyaretçi sayılarına ulaşmak daha doğru bir bakış açısı oluyor.
AVM Yatırımcıları Derneği (AYD) ziyaretçi sayılarını kendi oluşturdukları bir endeks üzerinden açıkladıkları için net bir sayıya ulaşmak kolay olmuyor. Ancak tek tek bakıldığında dönemsel mali tablolar üzerinden AVM ziyaretçi sayılarına ulaşmak mümkün oluyor.
İstanbul’ın merkezinde yer alan Cevahir AVM’nin yıllık ziyaretçi sayısı yurt dışı kaynaklara göre 60 milyon civarında olurken zaten dünyanın en çok ziyaret edilen AVM’leri içinde de yer alıyor.
Birçok şehirde de AVM’leri bulunan Torunlar GYO’nun 7 Kasım 2025 tarihli yatırımcı sunumuna göre İstanbul’daki Torium AVM’nin 2025’in ilk 9 ayındaki ziyaretçi sayısı 7,4 milyon kişi olurken, Mall of İstanbul’un ise 12,9 milyon kişi oldu.
Avrupa Kent GYO’nun mali tablolarında da İstanbul Küçükçekmece’de bulunan ArenaPark AVM’nin 2024’te yıllık ziyaretçi sayısı 7 milyon 476 bin 412 kişi olurken, yine aynı şirketin aynı bölgedeki ArmoniPark Outlet Center AVM’sini 12 milyon 474 bin 683 kişi ziyaret etmiş görünüyor.
Lüks kategoride yer alan İstinyePark’ın kendi sitesinde ziyaretçi sayısı 15,5 milyon olarak görünüyor.
Birçok AVM’nin hareketliliğini kaybettiği düşünülse de çok yoğun AVM’lerle birlikte yılda ortalama 10 milyon ziyaretçi üzerinden İstanbul’da 128 AVM’yi 1 milyar 280 bin kişi ziyaret ediyor.
İstanbul’da kişi başına AVM ziyaret oranı 15 milyon 701 bin 602 kişilik nüfus üzerinden yılda ortalama 82 kez oluyor. 365 günde 82 kez AVM ziyareti yılın 5’te birinde AVM’ye girip çıkmak anlamına geliyor. Günümüz şartlarında çoğu temel ve sosyal ihtiyaçların AVM’lerde barınmasıyla çok yükse gözükmüyor.
Diğer yandan Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verileri üzerinden, “Market ve Alışveriş Merkezi” kategorisindeki harcamalara bakıldığında, 2016 yılı Ocak ayında banka kartından işlem başına yapılan harcama 31 TL, kredi kartından da 104 TL olurken, 2025 Ekim ayında bu tutar banka kartında 387 TL’ye kredi kartında 986 TL’ye çıkıyor.
2016 yılında AVM ve marketlerde kart üzerinden yapılan harcamalarda aylık toplam tutar banka kartından 690 bin, kredi kartında 6 milyon asgari ücret tutarken, 2025 Ekim ayında banka kartından 5 milyon, kredi kartından ise 15 milyon asgari ücret ediyor.
Ocak 2016’dan Ekim 2025’e asgari ücretteki artış yüzde 1599 oranında olurken, AVM ve marketlerdeki harcama tutarları ise işlem başına banka kartından yüzde 1144, kredi kartından da yüzde 848 oranında artıyor. Bu verilerde enflasyon kadar değişen ödeme alışkanlıkları da etkili olurken, harcamaların gelirler kadar artmadığı önemli bir gösterge oluyor.
