Dünya birincil alüminyum piyasasında tedarik tarafındaki daralma ve kapasite sınırlarına yönelik endişelerin etkisiyle fiyatlar güçlü biçimde yükseldi. Londra’da alüminyum vadeli işlemleri bu hafta ton başına 2.800 doları aşarak son üç yılın en yüksek düzeyini gördü.
Endüstriyel metaldeki yukarı yönlü hareketi İzlanda’daki bir izabe tesisindeki elektrikli ekipman arızası nedeniyle üretim hattının askıya alınması tetikledi. Ayrıca Avustralya’daki bir alümina rafinerisi de kalite sorunları nedeniyle kapanacağını açıkladı. Çok sayıda üretim aksaması alüminyum fiyatlarına yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Diğer taraftan Çin’in mevcut kapasiteyle bu yıl aşılması beklenen 45 milyon tonluk alüminyum üretim sınırı nedeniyle büyük alıcılar ve fiziksel piyasa oyuncuları yakın vadede sıkışma ihtimaline karşı dikkatli.
Bu kapsamda, Londra Metal Borsası’nda (LME) üç aylık alüminyum kontratı, 9 Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviye olan 2.835 dolara çıktı. Son 1 ayda fiyatlar yüzde 7’nin üzerinde yükseldi. Üretimde yaşanan sıkıntılar, LME’de birincil alüminyum stoklarının bu yıl yaklaşık yüzde 25 düşüşle 484.000 tona gerilemesine yol açtı.
Alüminyum piyasasında şu aşamada “yüksek fiyat ile potansiyel talep arasında denge arayışı” sürüyor. Yatırımcılar, üretim aksaklıkları, politika değişimleri ve talep dinamiklerini yakından izliyor. Önümüzdeki aylarda ton başına 2.800 ABD doları çevresi kritik bir psikolojik ve teknik eşik olarak izlenebilir. Bu eşik üzerinde kalınabilirse, yukarı yönlü hareket için yeni bir temel oluşabilir.
Saxo Bank’ın emtia strateji şefi Ole Hansen, “Dar arz, metal sektörünün yatırımcılar için hâlâ neden gözde bir sektör olduğunun altını çiziyor” diyerek bu eğilimi özetliyor. Hansen, bu seviyelerin aşılması halinde ton başına 2.950 ABD dolara doğru bir yükselişin yeni bir temel oluşturabileceğini ifade etti. Öte yandan talebin zayıflaması veya üretimin beklenenden güçlü artması durumunda düzeltme riskleri de bulunuyor.
Çin, dünya alüminyum üretiminde kritik bir aktör konumunda. Ülkede yıllık üretim sınırı 45 milyon ton olarak belirlenmiş durumda. Mevcut durumda Çin’in birincil alüminyum üretimi bu sınıra oldukça yakın seyrediyor ve sınırın aşılması beklenmiyor. Çin kapasite sınırına uyarsa, küresel piyasada yeni üretim kapasitesi yaratılması zor olacağı için arz daralması daha olası hale geliyor. Uzun vadeli elektrik sözleşmelerinin uygun fiyatlarla güvence altına alınamaması, Avrupa’da ve ABD’de üretim artışını engelliyor. Bu durum stokların düşük seviyelerde kalmasına ve fiyatların desteklenmesine yol açıyor.
Ancak Çin dışındaki arz büyümesi açısından Endonezya öne çıkıyor. Endonezya’dan yıllık ihracat yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 40 artmış durumda.
Alüminyum sektöründe ticaret politikaları ve gümrük vergileri de fiyatlandırma ve akışlar açısından kritik. ABD’nin alüminyum için uyguladığı gümrük vergileri, ithalat hacmini önemli ölçüde azalttı; özellikle Kanada’dan yapılan ithalat bu durumdan etkilendi. Bölgesel olarak primler de önemli ölçüde ayrışıyor. Örneğin ABD Ortabatı’daki teslim primi rekor seviyelere ulaşırken, Avrupa’daki primler Kanada’dan yönlenecek malzeme endişesiyle düştü. Tarifelerin tamamen kalkması şimdilik muhtemel görünmüyor. Ticaret politikalarındaki belirsizlik primlerde oynaklığa yol açmaya devam edebilir.
