Baz metaller içinde bu yılın açık ara en güçlü performansını sergileyen kalay, fiyatlamada tarihi bir eşiği aşarak yeni bir döneme girdi. Londra Metal Borsası’nda (LME) kalay vadeli işlemleri bu hafta ton başına 50.000 dolar seviyesinin üzerine tırmandı. Bu bariyer aşıldıktan sonra ivmesini daha da artıran fiyatlar 53.400 doların üzerine çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Uzmanlara göre kısa vadede 58 bin dolar hedeflenebilir.
Kalay fiyatları yalnızca bir günde yüzde 8 yükseliş kaydeden kalay fiyatları, haftalık yüzde 20 ve ay başından bu yana yüzde 31 arttı. Yıllık kazancı ise yüzde 80’i buldu. Bu sert yükseliş, güçlü talep görünümünün arz tarafındaki kırılganlıklarla aynı anda kesişmesinden kaynaklandı. Özellikle Çin merkezli yatırımcıların, yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarındaki hızlı artışa paralel olarak emtia piyasalarına yönelmesi, kalayda fiyatları yukarı taşıyan ana dinamiklerden biri oldu.
Talep artarken arz kaygıları yaşanıyor. Myanmar’da 2023 yılında kaynak denetimleri nedeniyle kapatılan ve küresel arz açısından kritik öneme sahip Man Maw madeninde, ülkeyi sarsan şiddetli depremin ardından altyapı hasarları operasyonların yavaş ilerlemesine neden oldu. Aynı dönemde Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun Sumatra Adası’nda yaklaşık 1.000 yasadışı kalay madeninin kapatılması yönündeki talimatı, dünyanın en büyük ikinci kalay üreticisinin arzını baskı altına aldı.
Çin cephesinde ise yükseliş adeta ivme kazandı. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda (ShFE) kalay kontratlarının işlem hacmi günlük bazda rekor seviyelere ulaştı. Hacimdeki bu patlamanın ardından fiyatlar günlük limit seviyesine dayanarak yükseldi. Çinli yatırımcıların piyasaya agresif girişi, küresel fiyatlamada Şanghay’ın etkisini belirgin biçimde artırdı.
Kalaydaki bu ralli, baz metaller genelindeki yükselişle de örtüşüyor. LME’de işlem gören altı ana metali izleyen LME Endeksi, üç yıldan uzun süredir aşılamayan rekoruna doğru ilerliyor. Bakır 2026’nın başından bu yana yükselişini sürdürürken, alüminyum neredeyse 4 yılın en yüksek seviyesinde.
Kalayda mevcut ralli büyük ölçüde arz tarafındaki kırılganlıklar ve Çin kaynaklı finansal talep ile besleniyor. Fiziksel piyasada henüz net bir kıtlık sinyali görülmemesi, kısa vadede sert düzeltme riskini canlı tutuyor. Ancak arz riskleri devam ettiği sürece, fiyatların yüksek volatiliteyle de olsa yukarı yönlü eğilimini koruması bekleniyor. 50.000 dolar seviyesinin üzerinde kalıcılık sağlanması halinde uzmanlara göre 55.000–58.000 dolar bandı kısa vadeli hedef olarak öne çıkıyor. Arz tarafında beklenmedik bir rahatlama veya Çin’de spekülatif pozisyonların çözülmesi durumunda ise 47.000–48.000 dolara hızlı ve sert bir geri çekilme uyarısı yapılıyor.
Kalay fiyatlamasında gözler artık Londra’dan çok Şanghay’a çevrilmiş durumda. 2025’in ilk dokuz ayında Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda el değiştiren kalay hacmi, Londra Metal Borsası’ndaki işlemlerin üç katını aştı. Çin’in elektronik ve teknoloji sektöründeki güçlü talebi, ülkeyi hem dünyanın en büyük kalay tüketicisi hem de fiyatlamada belirleyici aktör haline getirdi. Bugün küresel ölçekteki en büyük on rafine kalay üreticisinden dördü Çin merkezli ve Asya’daki birçok rafineri fiyat riskini artık ShFE üzerinden hedge ediyor.
En büyük kullanım alanı elektronik sektöründe lehimleme. Bilgisayarlar, akıllı telefonlar, veri merkezleri, otomotiv elektroniği ve yenilenebilir enerji sistemlerinde kullanılan devre kartlarının neredeyse tamamında kalay bazlı lehimler yer alıyor. Bunun yanı sıra ambalaj sektöründe teneke kaplamalar, kimya sanayinde alaşımlar ve otomotivde özel metal karışımları da kalayın önemli kullanım alanları arasında bulunuyor. Yapay zeka, elektrikli araçlar ve dijital altyapı yatırımları arttıkça, kalayın stratejik önemi de hızla yükseliyor.
