Ticaret Bakanı Ömer Bolat, AA muhabirine, Bakanlık faaliyetlerine yönelik değerlendirmede bulundu. Dünya ekonomisindeki durgunluğa rağmen Türkiye’de imalat sanayisinden tarım ve hizmetler sektörüne kadar birçok alanda büyüme yaşandığına işaret eden Bolat, ülke ekonomisinin son 5 yıldır kesintisiz büyüme gösterdiğini söyledi.
Bolat, 2020 yılında Kovid-19 salgını nedeniyle gerileme yaşayan ihracatın, 2021 yılından itibaren artmayı sürdürdüğünü ifade etti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu yıl için belirlediği 390 milyar dolarlık ihracat hedefinin aşılarak kasım sonu itibarıyla 393 milyar dolar rakamına ulaşıldığını bildiren Bolat, “Böyle giderse 395 milyar doları da görebileceğiz. Bu yıl, 11 ayın 4’ünde aylık bazda ihracat rekorları kırdık, 11 ayın 9’unda aylık artış sağladık. İki ayda ihracatta takvim etkisi nedeniyle düşük oranlı gerileme oldu. İhracatı her ay artırarak 11 ayda 8,8 milyar dolar mal, yaklaşık da 5,5 milyar dolar hizmetler ihracatında artı değer sağladık. Yani 14,3 milyar dolar ilave etmiş olduk.” dedi.
Bolat, bu dönemde ithalatta yaşanan yükselişin ise altın ve binek otomobil ithalatındaki artıştan kaynaklandığını aktardı.
Türkiye’nin güçlü bir sanayi, tarım ve hizmetler ülkesi olduğunu belirten Bolat, “Bu yıl ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 75 civarında tamamlanacak. Hizmetler ihracatımızdaki net fazlamız geçen yıl 61,5 milyar dolardı, biz onun bu sene 63 milyar dolar veya üzerinde olabileceğini tahmin ediyoruz. Bu da bizim cari işlemler açığımızı makul seviyelere, aşağıya çekecek. Dış ticaret açığının düşmesinde, hizmetler sektöründe verilen fazlanın önemli etkisi var. Türkiye, dünyada hizmetler ticaretinde fazla veren 5’inci ülke konumunda.” diye konuştu.
Bolat, Kovid-19 salgını sonrası küresel arz-talep dengesindeki bozulma ve oluşan talep patlamasının dünyada ciddi enflasyon baskısına yol açtığına işaret ederek bu dönemde Türkiye’de piyasayı canlandırmak, üretimi artırmak için düşük faizle ciddi yatırım ve işletme kredileri verildiğini anlattı.
Bakanlık olarak bu süreçte sektörel yönetmelikler çıkardıklarını ve denetimleri artırdıklarını bildiren Bolat, özellikle otomotiv ve emlak piyasasındaki manipülatif operasyonlara son verdiklerini söyledi.
Bolat, fiyat etiketi, fahiş fiyat ve stokçuluk düzenlemeleri ile aldatıcı reklamlara yönelik tedbirler gibi çok sayıda önlemi devreye aldıklarını ifade etti.
Bu kapsamda 11 ayda fırsatçılık yapan ya da haksız fiyat uygulayan işletmelere 2,5 milyar liranın üzerinde ceza kestiklerini belirten Bolat, “Rekabet Kurulu da yoğun çalıştı, o da soruşturduğu dosyalarda 211 firmaya 11 ayda 12,5 milyar lira cezai işlem uyguladı. Tüketici hakem heyetleri bu yıl 818 bin başvuru aldı ve bunlardan 775 binini karara bağladı. Karara alma süreci 3 aya kadar düşürüldü, daha önce 6 aya kadar uzayabiliyordu. Böylelikle 11 milyar liralık uyuşmazlık karara bağlandı, bu da çok önemliydi.” değerlendirmesinde bulundu.
Bolat, yeni asgari ücretin açıklanmasının ardından fırsatçıların ortaya çıkabileceğine ancak bu ücretin 2026 yılında geçerli olacağına dikkati çekerek sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu nedenle asgari ücreti bahane edip fiyatlara bindirme, zam yapmaya çalışan firmalara, asgari ücret artışı kadar zam yapmaya çalışan uyanıklar ya da fırsatçılara aman vermeyeceğiz. Sahada yoğun denetimler yapıyoruz, yıl boyunca hep denetim yaptık. Fahiş fiyat çabalarına karşı 81 vilayette Ticaret Bakanlığı denetimleri devam ediyor. Hükümetimiz, sahada tüketicilerimizin satın alma gücünü korumak, refah ve huzuru için 7 gün 24 saat görev başında.”
Bolat, bütçe imkanları çerçevesinde deprem bölgesine 2,5 yılda 90 milyar dolar harcadıklarını bildirerek deprem bölgesini yaşanabilir, depreme dayanıklı iş yerleri ve konutlarla donattıklarını anlattı.
Bunun dünyada bir rekor olduğuna işaret eden Bolat, şu değerlendirmede bulundu:
“Bir Japon yetkili depremden sonra geliyor ve oradaki bir mülki amire, ‘Biz Kobe depremiyle karşılaştığımızda tek bir vilayetti ve can kaybı daha azdı. Enkazı 4,5 yılda ancak kaldırdık. Siz 13 vilayeti vuran bu depremin enkazını 5 yılda ancak kaldırırsınız.’ demiş. Biz hükümet olarak Cumhurbaşkanı’mızın direktifleri doğrultusunda 2,5 yılda arama-kurtarma, enkaz kaldırma, yeni rezerv alanları tespit edip temel atma ve hak sahiplerinin ev ve iş yerlerini teslim etme çalışmasını yaptık.”
Bolat, bu yılın 11 ayında esnafa 154 milyar lira tutarında yüzde 50 faiz sübvansiyonlu desteği Halk Bankası üzerinden sağdıklarını aktararak buradaki imkanların geçen yıl 104 milyar lira olduğunu söyledi.
Geçen yıla göre kredi faiz maliyetini yüzde 29’dan yüzde 25’e indirdiklerini anlatan Bolat, bu yıl esnaf için kredilerin geri ödeme süresini 3 yıldan 4 yıla, kredi taksitlerini 3 aydan 6 aya yükselttiklerini hatırlattı. Bolat, 2026’da finansman maliyetinin yüzde 25’in de altına ineceğini ifade etti.
Bolat, esnafa yönelik basit usulde vergi uygulamasının çok fazla istismar edildiğini aktararak sözlerine şöyle devam etti:
“1996’da 14 büyükşehirde basit usulde vergilendirme uygulanıyordu. Bu yıl Hazine ve Maliye Bakanlığının getirdiği düzenlemeyle bu uygulama 30 vilayette geçerli oldu ama bütün esnaflar değil, sadece 6 alanda geçerli. Burada esnafımızın gerçek beyana geçişinde onlara muhasebe anlamında esnaf odaları yardım yapacak. Bu anlamda nüfusu 30 binden az olan ilçelerde yine basit usulle vergilendirme devam edecek. Basit usulle vergilendirmede limitler var, o limiti aşmayan esnaf zaten basit usulle devam edecek, gerçek usule geçmemiş olacak.”
İhracatçılara bu yıl 33 milyar liralık destek sağladıklarını aktaran Bolat, yıl sonu itibarıyla Türk Eximbank üzerinde 53 milyar dolar kredi kullandırmış olacaklarını kaydetti.
