Dünya Sağlık Örgütü Bülteni’nde yayımlanan bir incelemeye göre, gelişmekte olan ülkelerde yoksullukla depresyon ve anksiyete gibi yaygın ruhsal hastalıklar arasında güçlü bir ilişki bulundu. Araştırmaya göre ruhsal bozukluklardaki en yüksek ilişki ise düşük eğitim düzeyiyle oluşuyor.
Londra Üniversitesi’nde Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’ndan Vikram Patel ile Harvard Üniversitesi’nden Arthur Kleinman’ın çalışması, 1990 sonrası yayımlanan 11 toplum temelli araştırmayı inceledi.
İncelemede; Dünya Bankası’na göre düşük ve orta gelir grubunda bulunan Afrika, Asya ve Latin Amerika’dan altı ülkeyi yer aldı. Araştırma, depresyon ve anksiyete gibi “yaygın ruhsal bozukluklar” ile yoksulluk göstergeleri arasındaki ilişkiyi ölçtü.
Mercek altına alınan toplumlarda, yaygın ruhsal bozuklukların görülme oranı genellikle yüzde 20–30 aralığında olurken, incelenen 11 çalışmanın 10’unda, yoksulluk göstergeleriyle ruhsal hastalık riski arasında istatistiksel olarak anlamlı bir bağ bulunuyor.
Yoksulluk göstergeleri arasında düşük gelir, işsizlik, kötü konut koşulları ve maddi yoksunluk öne çıkıyor.
Araştırmanın en dikkat çekici sonucu ise eğitim alanında ortaya çıktı.
Düşük eğitim düzeyi, ruhsal hastalık riskiyle en yüksek ilişkili faktör olurken, birçok ülkede eğitim süresi azaldıkça ruhsal bozukluk risklerinin katlanarak arttığı görüldü.
Uzmanlara göre bu ilişki tesadüf değil; eğitim, erken çocukluk döneminde kazanılıyor ve yetişkinlikte görülen ruhsal bozukluklara engel oluyor.
Gelir seviyesinin düşük olması tek başına belirleyici olmuyor.
Gelir kaybı, düzensiz kazanç ya da güvencesiz iş koşulları ile geleceğe dair belirsizlik, ruh sağlığını doğrudan etkileyen faktörler oluyor. Araştırmada, “güvensizlik” ve “umutsuzluk” duygularının yoksulluk psikolojisinin yükünü ağırlaştırdığına dikkat çekildi.
Yoksulluk ile ruhsal hastalıklar arasında çift yönlü bir ilişki bulunduğuna dikkat çekiliyor. Ruhsal sorunlar, çalışma kapasitesini düşürürken, sağlık harcamalarını artırıyor ve yoksulluğu derinleştiriyor. Bu durum, “yoksulluk–ruh sağlığı” arasında kısır bir döngü yaratıyor.
Çalışma sonuçlarına göre, eğitim yatırımları, finansman destekleri ve sosyal sağlık hizmetleri, ruh sağlığı tedavilerinin güçlendirilmesi, olumlu sonuçlar doğuruyor.
Uzmanlar, yaygın ruhsal bozuklukların da yoksullukla ilişkili diğer hastalıklar kadar ülkelerin yönetimlerinin gündeminde yer alması gerektiğini vurguluyor.
