Yüksek enflasyon ve ekonomik baskı altında kalan toplumun temkinli bir bekleyiş içeresinde olduğu gözlenen raporda, Ekim 2025 dönemi, ekonomik güvenin kademeli biçimde toparlandığı ancak gelir algısındaki olumsuzluğun ve zorunlu harcama kısıtlamalarının yaşanmaya devam ettiği belirtildi.
Ekim ayı kamuoyu araştırmasında katılımcılara, “Son 6 ay içinde harcamalarınızdan kısmak zorunda kaldınız mı?” sorusu yöneltildi. Ekim ayı raporuna göre; katılımcıların yüzde 18.1’i harcamalarını azaltma gereği duymadıklarını, yüzde 81.9’u ise son altı ayda harcamalarını azaltmak zorunda kaldığını beyan etti.
Kısıntıya gidildiği harcama kalemlerinin başında yüzde 19.4 ile gıda gelirken, onu gıda-tatil-seyahat yüzde 16.7, kültürel aktivitelerde de yüzde 13.6 gözlendi. Yüzde 13.3 ile ısınma-elektrik-su, yüzde 12.6 ulaşım, yüzde 12.4 ise sağlık v.s ile yüzde 11. 4 ile eğitim izledi.
Yapılan anket sonuçlarına göre yazılan raporda “Normal şartlar altında gelirde oluşan negatif şoklarda ilk kısılacak harcamalar temel ihtiyaçlar değil, yaşam açısından daha sonra gelen tatil, seyahat, kültürel aktivitelerdir. Ancak harcamaların kısıldığı ilk kalem olarak karşımıza gıda çıkmaktadır” tespitine yer verildi. Isınma, su elektrik ulaşım sağlık gibi temel ihtiyaç kalemlerinde dahi azaltmaya gidildi. Yapılan anket sonuçları; ekonomik koşulların, temel yaşam standartlarının üzerinde ciddi bir baskı ortaya koyduğu tespit etti.
Sonuçlara göre, kadınlarda harcama azaltma gerekliliği erkeklere göre daha yüksek gerçekleştiği belirtildi. Sonuçlar gelir seviyesine göre incelendiğinde, tatil seyahat kalemini en çok kısan kesim gelir itibariyle bu kaleme en fazla kaynak ayırabilen kesim yani; 190 bin TL ve üstü gelir grubu oldu. En düşük gelir grubu olan 22 bin 105 ile 40 bin gelir grubu gıda, ısınma gibi ihtiyaçları kısıtladı. Ankette çıkan sonuçlara bakıldığında bu kesimin gıdaya erişimde yaşadığı zorluklar gözler önüne serildi.
Katılımcılardan yarısından fazlası yüzde 50.7 kendisini alt gelir grubunda gördüğü, yüzde 31.4’ü orda gelir grubunda olduğunu belirti. En dikkat çekici bulgulardan biri, yüksek gelir gruplarındaki bireylerden bir kısmının dahi kendilerini alt gelir seviyelerinde hissetmeleri. Bu durum ekonomik gerçeklik ile algı arasındaki uyumsuzluğu gösteriyor. Yaş ilerledikçe üst gelir grubunda olma algısı azalıyor.
