Merkez Bankası eski Başekonomisti ve Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hakan Kara, TÜİK’in Ticaret Satış Hacim Endeksi verisinde yer alan alt kalemlerden Perakende satış hacmi ile önceki gün açıklanan yine TÜİK’in Eylül 2025 Sanayi Üretim Endeksi verilerini karşılaştıran grafiği paylaştı.
Kara paylaşımında, “Her ay merakla beklediğiniz grafiği güncelledim. Değişen bir şey yok. Bu tablo değişmedikçe istikrarlı büyüme ve düşük enflasyon zor” derken, veri geçmişinde 2015’e kadar giderek önemli değerlendirmelerde bulundu.
Prof. Dr. Ali Hakan Kara, son 10 yıllık veriye bakıldığında, “Bu tablodaki tuhaflığı ilk bakışta fark edersiniz. Merkez Bankası bu ayrışmayı e-fatura ile kayıt dışının azalmasına yoruyor ama ikna olmadım. Efatura 2020’den itibaren hızlanıyor. Aşağıdaki ayrışma ise 2022 ortasında başlıyor. Yani seçim ekonomisinin başlangıcına denk geliyor” değerlendirmesinde bulunurken, bu durumu da şu şekilde açıkladı:
“Tüketim muhtemelen perakende satışların ima ettiği kadar güçlü değil. Bu konuda kuşku yok. Fakat sorun şu: en temel verilerin bile bilgi değerinin azaldığı bir ortamda merkez bankası nasıl para politikası yapacak? Doğru faizi nasıl bulacak? Yoğun siste araç kullanmak gibi bir şey.
Bu ayrışmayı iktisaden açıklamam gerekirse içerde uygulanan seçim ekonomisi artı Rusya-Ukrayna savaşına (zayıf dış talep) bağlardım. Değerli TL, zayıf dış talep ve gevşek maliye politikası üçlüsü 2022’den sonra içeri dönük faaliyetlerle (hizmet +perak.+inşaat) sanayiyi ayrıştırdı.”
Bu tablodaki tuhaflığı ilk bakışta fark edersiniz. Merkez Bankası bu ayrışmayı e-fatura ile kayıt dışının azalmasına yoruyor ama ikna olmadım. Efatura 2020’den itibaren hızlanıyor. Aşağıdaki ayrışma ise 2022 ortasında başlıyor. Yani seçim ekonomisinin başlangıcına denk geliyor. pic.twitter.com/DItmxMi9fV
