Batı’nın son yaptırımlarının ardından Türkiye’nin en büyük petrol rafinerileri, Rusya dışı petrol alımlarını artırıyor. Konuya doğrudan hakim iki kişi ve birkaç sektör kaynağı, Reuters’a yaptığı açıklamada bu değişimin son yaptırımların etkisiyle gerçekleştiğini söyledi.
Türkiye, Çin ve Hindistan’la birlikte Rus ham petrolünün en büyük alıcılarından biri konumunda. Türk rafinerilerinin şimdi Hindistan’dakine benzer adımlar atması, ABD, Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık’ın, Ukrayna savaşını finanse eden Rus petrol satışlarını engellemeye yönelik çabalarının etkisini gösteriyor.
Gazete Oksijen’in haberine göre Türkiye’nin en büyük rafinerilerinden biri olan ve Azeri şirket SOCAR’a ait SOCAR Turkey Ege Rafinerisi (STAR) yakın zamanda Irak, Kazakistan ve diğer Rusya dışı üreticilerden Aralık ayında teslim edilmek üzere dört petrol kargosunu satın aldı.
Reuters hesaplamalarına göre bu miktar, kargo büyüklüğüne bağlı olarak günlük 77.000 ila 129.000 varil arasında değişiyor ve SOCAR’ın Rus petrolü kullanımını azaltacağı anlamına geliyor. Kpler verilerine göre STAR rafinerisinin Eylül ve Ekim aylarında işlediği yaklaşık 210.000 varil/günlük ham petrolün neredeyse tamamı Rus menşeliydi.
Kaynaklara göre dört kargodan biri Kazakistan menşeli KEBCO yükü; bu kalite olarak Rus Ural petrolüyle aynı ancak Kazakistan’dan geliyor. SOCAR’ın STAR rafinerisi bu yıl yalnızca bir kez daha Kazak sevkiyatı almıştı ve 2024’te hiç ithalat yapmamıştı.
Reuters’a konuşan iki kaynağa göre, diğer büyük Türk rafinerisi TÜPRAŞ ise kalite bakımından Rus Ural petrolüne benzer Irak tipi ham petrol gibi Rusya dışı türlerin alımını artırıyor.
Türk rafinerilerinin, son yaptırımlar nedeniyle Rusya dışı petrol alımlarını artırmaya yönelik adımları daha önce bildirilmemişti.
Kaynaklara göre TÜPRAŞ, Avrupa’ya yakıt ihracatını sürdürebilmek ve AB’nin yürürlüğe girecek yeni yaptırımlarına takılmamak için iki büyük rafinerisinden birinde Rus petrolü kullanımını yakında tamamen sonlandırabilir. Şirketin diğer rafinerisinde ise Rus petrolü işlemeye devam edeceği belirtiliyor.
SOCAR ve TÜPRAŞ cephesinden konuya ilişkin bir açıklama yapılmadı.
TÜPRAŞ bu yıl ham petrol tedarikini çeşitlendirdi; ilk kez Brezilya’dan kargo satın aldı ve şu anda Angola menşeli ikinci Mostarda kargosunun Kasım başında Türkiye’ye ulaşmasını bekliyor.
Kpler verilerine göre Türkiye Kasım ayında günlük 141.000 varil Irak ham petrolü alacak; bu, Ekim ayındaki 99.000 varil ve yıl ortalaması olan yaklaşık 80.000 varilin üzerinde. Aralık verileri ise henüz mevcut değil.
Kpler verilerine göre Türkiye Ocak-Ekim döneminde ortalama 669.000 varil/gün ham petrol ithal etti; bunun 317.000 varili, yani yüzde 47’si Rusya kaynaklıydı. Bu rakam, geçen yılın aynı döneminde 580.000 varil/gün toplam ithalat ve bunun 333.000 varilinin Rusya menşeli olduğu tabloyla karşılaştırıldığında dikkat çekici bir değişimi gösteriyor.
