Ekonomist Ali Ağaoğlu ve gazeteci Hakan Güldağ, beklentilerin üzerinde gelen Eylül ayı enflasyonunun, faiz indirim döngüsüne ve reel sektörün finansman koşullarına etkisini tartıştı. Eylül verisiyle birlikte TCMB’den faiz indirim beklentisini 250’den 150 baz puana düşürdüğünü ifade eden Ali Ağaoğlu, özel sektörün koşullarının kolaylaştırılması için 2026’ya kamu tasarrufunu temel alan bir politikayla girilmesi gerektiğini söyledi. Ağaoğlu, “kredide esneklik hayallerinin” ertelenmesi gerekeceğini kaydetti. Hakan Güldağ da, yıllık enflasyon hedeflerinin zora girdiğini ve faiz indirim beklentilerinde oranın aşağı çekilmesinin, reel sektörde rahatlamayı da öteleyeceğine dikkat çekti. Güldağ, enflasyonda belirgin düşüş için ilave politikaların uygulanması ihtiyacına işaret etti.
Güldağ: TÜFE eylülde 3,23 ile tahminleri altüst etti. Alaattin Aktaş, İTO’nun eylül enflasyonu 3,19 geldikten sonra, “TÜİK’in enflasyonu İTO’dan daha düşük gelmek durumunda değil” diyordu. Beklenti yüzde 2,5-2,6 arasındaydı.
Ağaoğlu: Doğrusu enflasyon şaşırttı. Dayanıksız tüketim ürünlerini temsilen ıspanak ve dayanıklı tüketim mallarını temsilen de ceviz üzerinden oluşturduğum ıspanak- ceviz endeksi 2,5’in altında bir rakam söylüyordu.
Güldağ: Gıda enflasyonu ikidir mevsim ortalamasının epey üzerinde geliyor. Zirai donun etkileri, kuraklık ve kış aylarına giriyor olmamız, gıda enflasyonu ile ilgili gelecek için de riskleri artırıyor. Enflasyon açıklandıktan sonra piyasanın yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 31-32’ye geldi. Gidişata göre tahminler daha da yükselebilir. OVP 8 Eylül’de açıklandı. Tahmin 28,5’tu. Bir ay geçmeden en yetkili ağızlardan “30’lar” telaffuz edilmeye başlandı yılsonu enflasyonunda. Bu durumda Merkez Bankası’nın 23 Ekim’deki indirim adımı da küçülecek anlaşılan.
Ağaoğlu: Dezenflasyon süreci kesintiye uğradı. Ama süreç bitti demek de yanlış. Eylül enflasyon verisi öncesi 250 baz puanlık indirim bekliyordum. Şimdi 150 baz puana çektim.
Güldağ: Ve anlaşılan o ki, para ve kur politikasını daha sıkı tutmaya devam edecek. Maalesef reel sektör de bunalmaya… TL ve tahvil tarafında yüksek faiz devam edecektir. Kredilerde rahatlama beklenemez bu durumda.
Ağaoğlu: Özel sektörün hayatının bir nebze olsun kolaylaştırılabilmesi için kamunun 2026 yılına yepyeni bir politikayla girmesi gerekiyor. Bu politikanın temelinde de tasarruf olması gerekiyor. Aksi takdirde üzgünüm…
Güldağ: Enflasyon Newton’un yer çekimi kanunlarına göre kendiliğinden düşmeyeceğine göre, mutlaka ilave politikaların devreye girmesi gerekiyor. Hiç şüphesiz 2026, enflasyonla mücadele açısından 2024’ten ve bu yıldan çok daha zorlu geçecek. Ödünleşme 2026 yılının ikinci çeyreği ile birlikte kendini iyice hissettirir. Ocakta TÜFE 5 civarındaydı. Orada bir baz etkisi olur. Ama sonrası giderek zorlaşacak. Bu yıl mayıs 1,53, haziran 1,37’ydi. 2026 yıl sonu enflasyon hedefi yüzde 16’ydı. Şimdiden çok zor tutturmak. 20’li rakamlarda takılıp kalma ihtimali yüksek.
Ağaoğlu: Kredide esnekliklerle ilgili hayallerimizi çok ileriye ertelememiz gerecek. Tek başına Merkez Bankası’na bu kadar yüklenmemek gerekiyor. Merkez’e kamunun çok ciddi bir omuz atması, destek vermesi gerekiyor. Sonra çok geç kalınma riski var.
Güldağ: Petrol fiyatı düşüyor. Beklentin?
Ağaoğlu: Brent de, Amerikan petrolü de 60 dolar seviyesinde. Her ikisi de hafta başına göre gerilemiş durumda. Akaryakıt da…
Güldağ: Peki dünyada ne olacak fiyatlar?
Ağaoğlu: Gerilemeye devam edecek. Brent’te kış aylarında ekstra bir soğuk dalgası endişesi olmazsa yıl sonunu 60 dolar seviyesinde kapatırız.
Güldağ: Gelelim altın ve gümüşe…
Ağaoğlu: Bir kere, bizdeki gümüşün ekim vadeli kontratı, genelde spot fi yat veya onun bir çıt üzerindeydi. Yani spot fiyat 47,30 iken bizdeki 47,35 bandındaydı. Şu sıra tersine bir eksi durum var. 47,5’in üzerinde bir kapanış olmadığı takdirde—eğer olursa 50 ve 52,5 seviyesine gelmesinin yolu açılıyor, bir düzeltme bekliyorum gümüşte. 40 ila 43,5 dolar bandına kadar devam edebilir. Eğer altın doğrudan 4.000 dolara gitmez ise—ki gideceğini de beklemiyorum şu anda— orada da bir düzeltme olması gerekiyor. Kaldı ki, o ihtimal artmaya başladı.
Güldağ: Euro/dolar paritesine ilişkin beklentilerinde bir değişiklik var mı?
Ağaoğlu: Majör bir değişiklik yok. Parite 1,1740 seviyelerinde. Önemli bir yükseliş hareketi olması için çok ciddi değişimler gerekiyor. Başta Amerika’nın 10 yıllık tahvilleri var. Oysa tahvil getirileri orada çok yatay gidiyor. 4,10–4,15 arasında sallan yuvarlan gidiyor. Yeni bir trend oluşması için Trump’ın, Miran’ın veyahut Bessent’in güçlü mesajlar vermesi gerekiyor ki, orada yeni bir trend oluşsun. Oluştuğunu görmüyoruz. Şu anda 1,1850’nin üzeri zor. Eğer yakın zamanda özellikle 1,1650’nin altına inecek olursa paritede, bir sonraki 1,22 bölgesine başka koşullarda gideriz. Yılı bugünkü seviyelerinin altında bile kapatabiliriz 1,22 seviyesi Euro/dolarda önemli bir zirve olacak. Yakın zamanda aşılmasını beklemiyorum.
