BDDK, finansal istikrarın sağlanmasına yönelik koordineli makro ihtiyati kararlar doğrultusunda bireysel kredi kartları ve ihtiyaç kredilerinin yeniden yapılandırılması, kredi kartları ve kredili mevduat hesaplarının limitlerinin belirlenmesi ile konut kredilerinde kredi değer oranına ilişkin düzenlemeler yaptı.
Bu kapsamda, tüketicilere kullandırılan konut kredilerinde kredi tutarının teminat olarak alınan konutun değerine oranı açısından birinci el–ikinci el konut ayrımı kaldırıldı. Ayrıca 2010 yılından sonra yapılan ve asgari C enerji sınıfına sahip konutlar, avantajlı kredi değer oranı uygulanan konutlar kapsamına alındı.
Bu çerçevede yapılan değişikliklerle, enerji verimliliği yüksek ve görece depreme dayanıklı konutların alımı ile ilk konutunu edinecek tüketicilerin desteklenmesi amaçlandı.
Sektör temsilcileri, yaptığı açıklamada söz konusu değişiklikleri değerlendirdi.
Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği (KONUTDER) Yönetim Kurulu Başkanı Ziya Yılmaz, ikinci el konutlardaki kısıtlamaların kaldırıldığına işaret ederek, “Konut kredilerinde birinci ve ikinci el ayrımının kaldırılması ve ikinci el konutların krediye daha etkin biçimde dahil edilmesi konut piyasası açısından önemli ve olumlu bir adımdır. Enflasyondaki düşüşle birlikte, krediye erişimi sınırlayan diğer kısıtların da gözden geçirilmesinin önemli olduğunu düşünüyoruz.” dedi.
Son 10 yılda kredili konut satışlarının toplam satışlar içindeki payının yüzde 30’lardan yüzde 14’e gerilediğini dile getiren Yılmaz, kredili birinci el konut satışlarının payının ise yüzde 15’lerden yüzde 3,5 seviyelerine düştüğünü, aynı dönemde sıfır konutların toplam satışlar içindeki payında da benzer bir düşüş eğilimi görüldüğünü söyledi.
Yılmaz, ikinci ve üçüncü konut alımlarına yönelik kredi kısıtlarının devam etmesinin bu alandaki üretimi sınırladığını kaydederek, “Birinci el konut üretimi ve satışlarının, kredi mekanizmasıyla uyumlu ve erişilebilir bir finansman çerçevesi içinde ele alınması; hem güvenli yapı stokunun artırılması hem de konut piyasasının sağlıklı ve sürdürülebilir biçimde dengelenmesi açısından kritik önem taşımaktadır.” diye konuştu.
Sıfır konut satışlarının artmasının inşaatla birlikte 250 alt sektörü ve istihdamı destekleyeceğini vurgulayan Yılmaz, daha güvenli yapıların konut stokuna kazandırılması bakımından da önem arz ettiğini bildirdi.
Yılmaz, “Bu nedenle, konut finansman mekanizmalarının birinci el konut üretimi ve satışlarıyla uyumlu şekilde kurgulanmasının, üretim, istihdam ve ekonomik büyüme açısından daha yüksek katma değer sağlayacağını düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.
Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz, düzenlemeleri “Tüketicilerin kredi erişimini kolaylaştırmak, finansal istikrarı artırmak ve kaynakların etkin kullanımını sağlamak için atılan yerinde bir adım” olarak değerlendirdi.
Enerji verimliliği yüksek konutların kredi oranları açısından daha avantajlı gruba dahil edilerek desteklenmesini takdirle karşıladıklarını dile getiren Ekiz, “Aynı hassasiyeti bu sınıflara dahil olan projelere ruhsat almak için başvurduğumuz belediyelerden de bekliyor ve ruhsat konusunda da hızlı adımlar atılmasını istiyoruz.” diye konuştu.
Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik ise daha önce kredi oranlarında yeni konutlar lehine bir avantaj olduğunu anımsatarak, “Bu ayrımın kalkmasıyla ikinci el konutlar da krediye erişimde daha cazip hale gelecek. Bu durum, özellikle kentsel dönüşüm projeleri için bir hareketlilik getirebilir.” dedi.
Krediye erişim kolaylaştığı için özellikle orta gelir grubunun ikinci el konutlara yönelmesinin beklendiğini dile getiren Şişik, şu açıklamalarda bulundu:
“Depreme dayanıklı ama daha eski bina stokunun eritilmesi açısından önemli bir hamle. Düzenleme, ilk kez ev sahibi olacak tüketicilere avantaj sağlıyor. Bu da talebi canlı tutacak ve satışları destekleyecek. Ama bizim asıl istediğimiz tabii ki konut kredi faizlerinin yüzde 2’nin altına inmesi. Özellikle altın ve gümüş piyasasından çıkan yatırımcılar yeniden gayrimenkul piyasasına yönelecektir. Daha önce de dediğimiz gibi yılın ikinci yarısında özellikle bir hareketlilik bekliyoruz.”
Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) Başkanı Mustafa Kemal Şahin de ilk evini alacaklara yönelik kredi kullanım oranlarının güncellenmesi ve birinci el-ikinci el ayrımının kaldırılmasının konut piyasasının gerçek ihtiyaçlarına cevap veren doğru bir adım olduğu söyledi.
Uzun süredir devam eden konut talebinde vatandaşın en büyük engelinin finansmana erişim olduğunu vurgulayan Şahin, şu ifadeleri kullandı:
“Bu düzenleme özellikle orta gelirli kesimin konut sahibi olma umudunu yeniden canlandıracak, piyasada daha sağlıklı ve dengeli bir hareketlilik oluşturacaktır. Ancak tek başına kredi oranı düzenlemesi yeterli değildir. Kalıcı çözüm için öngörülebilir faiz politikası, arzı artıracak üretim modelleri ve ilk ev alacaklara yönelik teşvikler eş zamanlı yürütülmelidir. GAPAS olarak temel yaklaşımımız nettir: Konut lüks değil ihtiyaçtır, finansman da ayrıcalık değil erişilebilir bir hak olmalıdır. Bu sürecin uygulama sonuçlarını yakından takip edip sektör adına yapıcı katkı sunmaya devam edeceğiz.”
