Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Gümrük Birliği’nin artık günümüz ticaret ve yatırım ilişkilerine yanıt veremediğini söylerken, AB’de son dönemde öne çıkan Made in Europe yaklaşımına ilişkin açıklamalarda bulundu. TOBB ile Avrupa Odalar Birliği’nin (Eurochambres) iş birliğinde yürütülen Türkiye-AB İş Dünyası Diyaloğu II (TEBD II) Projesi’nin tanıtım toplantısı dün yapıldı. Eurochambres Başkanı Vladimír Dlouhý’nin de yer aldığı toplantının açılış konuşmasını gerçekleştiren TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, burada küresel ekonomideki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulunurken, Türkiye-AB gündemine ilişkin de konuştu.
Hisarcıklıoğlu, dünyanın genelinde çatışmaların ve belirsizliklerin arttığı bir dönemden geçildiğini, pek çok coğrafyada karmaşa ve savaşların yaşandığını vurgulayarak, “Dünya ticareti de, eski yapısından uzaklaşmış durumda. Kurala dayalı ticaret düzeni artık yok. Ticarette korumacılık her yerde artıyor. Ticaret ve tarife savaşları daha çok öne çıkıyor. Bu tabloya, yapay zekâ ve dijital teknolojilerin, ticaret ve sanayi üzerindeki dönüştürücü etkisi de eklenmektedir. Yapay zekâ; üretim süreçlerinden lojistiğe, dış ticaret operasyonlarından pazarlamaya kadar, birçok alanda iş yapış biçimlerini köklü şekilde değiştirmektedir. Bu dönüşüm, beraberinde uyum, yetkinlik ve erişim sorunlarıyla birlikte, ciddi fırsatlar da getirmektedir. Belirsizliklerin bu kadar arttığı, dönüşümün baş döndürücü hızla geliştiği bir dönemde, iş dünyamızın ‘güvenilir pusulaya’ ihtiyacı vardır. İşte biz, oda ve borsalarımızın, bu güvenilir pusula rolünü yerine getirmesinin çok önemli olduğuna inanıyoruz. Bu bizim görevimizdir” ifadelerini kullandı.
Belirsizlik ortamının Türkiye ve AB gibi dışa açık ve küresel ticarete eklemlenmiş ekonomiler için ciddi tehditler barındırdığına dikkat çeken Hisarcıklıoğlu, Türkiye’nin uzun vadeli rekabet gücünün ancak daha derin ve dayanıklı ortaklıklarla korunabileceğini ifade etti. Aday ülke statüsündeki Türkiye’nin, AB değer zinciri içinde kritik bir konumda olduğunu söyleyen Hisarcıklıoğlu, AB’nin kritik hammaddelerde ve nadir toprak elementlerinde yüksek dışa bağımlılık oranının yarattığı kırılganlığın sürdürülebilir bir şekilde azaltılmasının da Türkiye ile daha yakın iş birliğini gerektirdiğine işaret etti.
Türkiye-AB işbirliğini derinleştirecek en önemli adımın Gümrük Birliği’nin güncellenmesi olduğunun altını çizen Hisarcıklıoğlu, şu ifadeleri kullandı: “Mevcut çerçeve, artık, günümüz ticaret ve yatırım ilişkilerine yanıt verememektedir. Modern bir Gümrük Birliği hizmetler, tarım, kamu alımları ve e-ticareti kapsamalı; dijital, çevresel ve ürün standartlarında mevzuat uyumunu artırmalı; tedarik zincirlerinde dayanıklılığı ve yakın coğrafyadan tedariki teşvik etmeli; yüksek teknoloji ve temiz enerji sektörlerinde yatırım ortamını iyileştirmelidir. Gümrük Birliği’ni modernize etmek sadece ticaret meselesi değildir. Bu adım, stratejik uyum, rekabet gücü ve ortak güvenlik açısından da büyük önem taşımaktadır. Aynı zamanda Türkiye ile AB arasında güvenin yeniden tesis edilmesinin güçlü bir simgesi de olacaktır.”
Konuşmasında Türk iş insanlarının, AB üyesi ülkelere seyahatte yaşadığı vize sorunlarına da işaret eden Hisarcıklıoğlu, bu durumun ticaretin önünde ciddi bir engel haline geldiğini belirtti. “Uzun randevu bekleme süreleri ve sürece dair belirsizlikler, iş insanlarımızın fuarlara katılımını ve tedarik ilişkilerini zorlaştırmaktadır” diyen Hisarcıklıoğlu, “Bu sorunun çözülmesi, ticaretimizi artıracak ve karşılıklı güveni pekiştirecektir” dedi.
Türkiye-AB ilişkileri açısından bir diğer önemli konunun da karayolu taşıma kotaları olduğunu vurgulayan Hisarcıklıoğlu, “Türkiye-AB ticaretinde karayolu taşımacılığı, hızlı teslimat ve tedarik zinciri açısından büyük avantaj sağlamaktadır. Ancak mevcut kota uygulamaları, malların teslimatını geciktirmekte ve maliyetleri artırmaktadır. Bu sorunu çözüme kavuşturarak, ticaretimizi daha verimli hale getirmeliyiz” diye konuştu. Bir diğer önemli hususun da AB’de son dönemde öne çıkan, ‘Made in EU ve Made in Europe’ yaklaşımı olduğunu aktaran Hisarcıklıoğlu, “Avrupa sanayisinin dayanıklılığını artırma hedefi anlaşılır olmakla birlikte, bu yaklaşımın korumacı ve dışlayıcı bir çerçeveye dönüşmemesi gerekir. Türkiye, Gümrük Birliği ile Avrupa sanayi imalat piyasasına 30 yıldır entegredir. Made in EU anlayışının; kapsayıcı, tamamlayıcı ve ortak faydayı esas alan bir bakış açısıyla ele alınması, ortak rekabet gücü açısından daha sağlıklı olacaktır” değerlendirmelerinde bulundu.
TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu, konuşmasında hayata geçirilen Türkiye-AB İş Dünyası Diyaloğu II (TEBD II) Projesi’nin detaylarını açıkladı. Avrupa Komisyonu tarafından finanse edilen projenin toplam tutarının 6 milyon Euro olduğunu söyleyen Hisarcıklıoğlu, bu projenin uygulanmasında Avrupa Ticaret ve Sanayi Odaları Birliği (Eurochambres) ile birlikte çalıştıklarını aktardı.
Bu projenin 2027 yılına kadar devam edeceğini aktaran Hisarcıklıoğlu, proje kapsamında Türk ve AB üyesi ülkelerden oda ve borsaların eşleştirilmesiyle 18 projenin uygulanacağını aktardı. Proje kapsamında uygulanacak projelerin enerji verimliliği; sürdürülebilir büyüme; yeşil ve dijital dönüşüm, start-up eko sisteminin geliştirilmesi; tarım, gıda, kırsal kalkınma, sürdürülebilir turizm ve AB müktesebatı gibi güncel ve stratejik alanlara odaklanacağını dile getiren Hisarcıklıoğlu, “Ayrıca, oda ve borsaların kurumsal ve hizmet kapasitelerinin geliştirilmesine yönelik, çok sayıda eğitim, saha ziyareti ve Oda/Borsa Akademisi de proje kapsamında yer almaktadır” diye konuştu.
